Steun Ons
Hoe kan je Afghaanse vluchtelingen en migranten ondersteunen?

Hoe kan je Afghaanse vluchtelingen en migranten in België ondersteunen?


20.08.2021

De recente ontwikkelingen in Afghanistan hebben een enorme impact op mensen die familieleden in hun thuisland hebben moeten achterlaten. Hoe ervaren zij het nieuws? En hoe kan je hen ondersteunen als hulpverlener of begeleider?

Hoe reageren mensen die Afghanistan ontvlucht zijn op de recente ontwikkelingen in hun land?

Mensen die hun land ontvluchtten zijn afgesneden van hun familie en gemeenschap. Als hun familie in gevaar is, versterkt het gevoel van gemis nog. Ze zijn bezorgd en voelen zich machteloos, zeker wanneer ze hen niet meer kunnen bereiken en in het ongewisse blijven over het lot van hun dierbaren. Ze krijgen te maken met acute stress. Vaak voelen ze zich ook schuldig omdat ze hun familie hebben achtergelaten, een ‘overleversschuld’ die door de situatie in hun thuisland aangewakkerd wordt.

Wat die extra stress met iemand doet, hangt af van persoon tot persoon. Erkende vluchtelingen hebben al veel stress moeten doorstaan toen ze hun land ontvluchtten, tijdens de vlucht en door de aanpassing aan het nieuwe leven in België. Niet iedereen die deze stress nog volop aan het verwerken is, kan de bijkomende stress door de gebeurtenissen in Afghanistan aan.

Bij vluchtelingen met een post-traumatische stressstoornis kunnen de gebeurtenissen in Afghanistan het trauma weer doen opflakkeren met bijhorende symptomen zoals slaap- en eetstoornissen, fysieke stressklachten zoals rug- en buikpijn, flashbacks, nachtmerries, argwaan, vervreemding tot isolatie.

Een bijzonder kwetsbare groep zijn de niet-begeleide minderjarigen, soms jonger dan 12 jaar, die hier alleen aankomen. Vaak kregen ze van thuis uit de opdracht mee om te zorgen voor de achtergebleven familie, door hier de kost te winnen of hun familie te laten overkomen. Voor die jongeren, die in volle ontwikkeling zijn in moeilijke omstandigheden, is het zeer verwarrend en beangstigend om te weten dat hun familie in gevaar is of niet te weten of ze in veiligheid zijn.

Wat betekent het voor Afghanen die nog in hun asielprocedure zitten of al een negatief advies kregen?

De wachtperiode, en het onzekere bestaan dat ermee gepaard gaat, is sowieso al een periode van verhoogde stress met symptomen zoals rusteloosheid, slaap- en eetproblemen, angstgevoelens, het gevoel geen controle te hebben. In hun beleving konden ze niet anders dan vluchten, maar onze maatschappij verwacht dat ze bewijzen dat ze beantwoorden aan de voorwaarden van de Conventie van Genève, dat ze zelf gevaar gelopen hebben. De huidige situatie in Afghanistan zal die beleving van ‘geen andere keuze dan vluchten’ versterken, terwijl de voorwaarden voor erkenning onder de Conventie van Genève niet veranderen. Een opschorting van de behandeling van een dossier verlengt het wachten en de ermee gepaard gaande onzekerheid en gevoelens van machteloosheid en angst.

Hoe kunnen we hen psychologisch ondersteunen?

We hebben allemaal een gezonde portie stress nodig. Het zorgt ervoor dat we creatief kunnen omgaan met de realiteit en dat we zaken  realiseren. Vluchtelingen getuigen ook vaak van een uitzonderlijke veerkracht in moeilijke omstandigheden. Wanneer de stress echter te veel wordt, te lang duurt of de veerkracht ondergesneeuwd geraakt, gaan we in overlevingsmodus en vertonen we ‘fight, flight en freeze’ reacties: ons probleemoplossend vermogen wordt aangetast, we verliezen hoop en een toekomstperspectief, het grotere plaatje, het respect voor onszelf en de ander, de zin van ons handelen.

In situaties van acute stress spelen mensen die al in relatie staan met de getroffenen en hen al ondersteunen een belangrijke rol. Ze kunnen die relatie aanwenden om de veerkracht van vluchtelingen aan te spreken en hen helpen om weer verbinding te maken met de omgeving en weer een gevoel van controle over die omgeving te krijgen. Enkele zaken die onder meer kunnen helpen zijn:

  • Luisteren of de kracht van het erkennen. Dat is niet altijd makkelijk, zeker niet voor professionelen die vooral oplossingen willen bieden.
  • Psycho-educatie over wat stress is, wat het doet met geest en lichaam. Het helpt mensen om de bevreemdende reacties die ze ervaren te normaliseren en beter te beheersen.
  • Tips en tricks geven om gezond met stress om te gaan zoals wandelen, sporten, een regelmatig dag- en nachtritme.
  • Samen stressreductietechnieken toepassen kan ook helpen (bv rustig in- en uitademen).
  • De veerkracht aanspreken.

Professionele helpdesk van Solentra

Als je geconfronteerd wordt met stress bij mensen uit Afghanistan hier en vragen hebt over hoe je daarmee omgaat, kan je terecht bij de helpdesk voor professionals. We gaan samen met jou op zoek naar de juiste aanpak en kunnen bovenstaande tips verder toelichten:

https://www.solentra.be/nl/aanvraag-helpdesk-voor-hulpverleners/

 

Foto: European Union/ECHO/Pierre Prakash

 

 

Nieuwsbrief

Blijf je graag op de hoogte van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief: